Na pierwszą informację, że gostyńska fara posiadała niegdyś malatury naścienne natknąłem się w „Kronice Gostyńskiej” z 1937 roku. W artykule Wspomnienia z czasów odnawiania kościoła farnego Władysław Kołomłocki relacjonuje wspomnienia Franciszka Eitnera, nadzorującego prace remontowe kościoła w latach 1901-1906. W trakcie wykonywania tych prac odkryto wiele nieznanych szczegółów samej budowli. Skuwając odlatujące tynki, natrafiono na malowidła naścienne pochodzące z XV i XVII wieku. Używam określenia „malowidła”, gdyż obrazy i elementy dekoracyjne były malowane temperami (farbami) na suchym tynku. Natomiast freski są nanoszone na mokrym jeszcze tynku, a farba wnika wówczas głębiej w tynk i obraz jest trwalszy.

Łacińska nazwa tabernakulum znaczy dosłownie namiot. Można doszukać się w niej biblijnych korzeni. Ze Starego Testamentu znany jest Namiot Spotkania, w którym przechowywano Arkę Przymierza. Tam wchodzili jedynie przywódcy Ludu Wybranego, by spotkać się z obecnym w tym miejscu Panem. W religii katolickiej tabernakulum jest głównie miejscem przechowywania Przenajświętszego Sakramentu. Przechowuje się również konsekrowane komunikanty, czyli ciało Jezusa. Są one niezbędne do udzielania komunii chorym.

Działo się to w roku 1860, kiedy proboszczem w Gostyniu był ksiądz Józef Ostrowski. Z końcem roku 1858 tzw. Dozór Kościelny zamówił nowe dzwony. Zebrano pięć starych, popękanych dzwonów i wysłano je do ludwisarza w Poznaniu – Niemca, nazwiskiem Breze. Oczywiście trzeba było zapłacić za wykonanie roboty i transport. Na ten cel wyznaczono więc stosowną składkę wśród parafian.

Źródłem ukazującym najstarszą gostyńską budowlę, kościół pw. św. Małgorzaty w Gostyniu, są najczęściej zdjęcia, ryciny i obrazy. Żmudne, nieraz wielomiesięczne poszukiwania dają efekty, czego przykładem są czasopisma i gazety z zasobów Muzeum w Gostyniu, w których można napotkać ryciny z widokiem kościoła farnego. Pierwszym czasopismem jest „Kronika Gostyńska” z 1 maja 1939 roku, na okładce której widnieje kościół farny, a autorem tego rysunku jest Bogdan Mrozek.

Prasa międzywojenna jest niezwykle cennym źródłem do poznania historii, ale też i przedsięwzięć wówczas organizowanych. Za sprawą „Orędownika Gostyńskiego” (wychodzącego w Gostyniu od 1918 do 1939 roku) dowiedzieliśmy się o wystawie zatytułowanej „Fara gostyńska w sztuce i fotografii”. Zorganizował ją w salce parafialnej ks. Franciszek Olejniczak. Do takiej prezentacji dążą dziś ponownie członkowie Towarzystwa Miłośników Gostyńskiej Fary.

„Łan” to czasopismo, które w okresie międzywojennym wydawała młodzież z gostyńskiego gimnazjum. W 1935 roku, kolejny numer tego czasopisma (NR 2/3 Paźdz.-Listopad 1935 , Rok. VI.) zachęcał do odwiedzania Gostynia. Jest w nim zawarty plan zwiedzania miasta, który ze szczegółami opisuje napotykane ciekawe miejsca w Gostyniu. Autorką, opisującą i zachęcającą do odwiedzenia miasta, była Krystyna Kołomłocka – uczennica ówczesnej klasy III gimnazjum. Okładkę czasopisma zaprojektował prof. Władysław Kołomłocki. Używając nazewnictwa z tamtych czasów czasopismo to: „Tłoczono w „Drukarni Leszczyńskiej” (Głos Leszczyński) Spółdz. z ogr. Odp. W Lesznie”.

W trakcie wędrówek po różnych rejonach Polski, zwiedzając stare kościoły, być może zauważyli Państwo na ich ceglanych lub kamiennych elewacjach dziwne otwory. Występują one w dolnych partiach murów, zazwyczaj w pewnych zgrupowaniach, niekiedy w towarzystwie rytych napisów. Taki przypadek ma również miejsce w gostyńskiej farze. Nasuwa się zatem pytanie – skąd się one wzięły?     Według najbarwniejszych wersji wydarzeń miałyby to być ślady prastarych praktyk pokutnych, polegających na wierceniu palcem zagłębień w ścianie obiektu sakralnego, do krwi i do kości, dla odkupienia bólem grzechu cudzołóstwa.

Wielu snuje domysły na ten temat dlatego chciałbym podzielić się swoimi spostrzeżeniami. Dotychczas nie znam żadnego dokumentu źródłowego świadczącego o czasie jej pobudowania i istnieniu zakończenia wieży hełmem - czubem. Znalazłem kilka zapisów na jej temat jednak autorzy nie powołują się w nich na materiały źródłowe . Na najstarszy opis wieży natrafiłem w miesięczniku „Przyjaciel Ludu“ wydanym 5 stycznia 1839 roku.